शुक्रवार, १७ एप्रिल, २०२६

बीज

बीज
****
मी घेवून चार बीजे 
आलो माळरानावर 
दूरवरच्या देशावर 
खरेच ते रखरखीत होते 
आणि पाहिले डोकावून 
तिथल्या दऱ्या खोऱ्या 
तर त्या बहरून गेलेल्या
हजारो लाखो 
विविध ज्ञात अज्ञात झाड झुडूपांनी 
तरीही माझी  बीज भरली ओंजळ
मी केली रिती 
त्या माळरानावर डोंगरावर
घळीत कुठल्या आड जागेवर
रुजेल कदाचित एकाध बीज 
येईन रुजून वृक्ष 

पण त्या सर्वभक्षी शेळ्या 
ते जगू देतील का?
दोन फूट सावली शेतात पडते म्हणून 
झाडाला अर्धे कपणारा शेतकरी
कसा वाढवू देईल त्यांना?
अन् चुलीसाठी फाटा गोळा करणारे
ते गरीब आदिवासी
वार करून विद्ध करतात 
ती झाडी त्या फांद्या ती खोडे 
त्यांना कोण थांबवणार ?
आणि हा खच इथल्या बिजांचा 
रुजणाऱ्या अन् मरणाऱ्या वृक्षांचा
त्यांना कोण वाचवणार?
का हे एक चक्र आहे 
अटळ अंतहिन विनाशाकडे जाणारे
उत्पत्ती स्थिती लय या साखळीतले 
आणि आमचे यत्न प्रयत्न 
आहे एक अरण्य रुदन 
किंवा स्व संतुष्टीकरण?

अर्थात स्व कर्म कधीच फळ मागत नाही.
***


गुरुवार, ९ एप्रिल, २०२६

नर्मदेच्या काठावर

नर्मदेच्या तीरावर 
************

रस्त्याच्या घड्याळावर
पायाचे काटे चालतात
अंतर हीच वेळ असते
असा प्रवास चाले सतत 

कधी भेटतो तीर सुंदरसा 
पण बहुदा पथ डांबरट 
कधी पायवाटा वेड्या 
तर कधी शहरे  तिरसट 

अवेळी का रे परिक्रमा 
सूर्य पुसे आग ओकत 
आक्रसल्या सावल्यांचे
वृक्ष आश्चर्याने पाहतात

होणारच कष्ट देहास
मन चिडे कधी त्रासात 
पण जाणतो मीअंतरात 
अरे मी स्वप्न आहे जगत.

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

शनिवार, ४ एप्रिल, २०२६

आसावरी ताई श्रद्धांजली

रंग
***
( आसावरीताई काकडे )

रंग रेषा आणि शब्द 
यात जीवा गुंतवूनी 
एक निर्मळ आयुष्य 
जगली ती मनस्विनी 

खिडकीतील इवली
तीच फुले आणि पाने 
वा टीचभर आकाशी
सजून आले  चांदणे

या साऱ्यातून तिजला 
ये जीवनार्थ कळून
तिचे गाणे जीवनाचे 
गेले जीवन भारून 

शब्दा पल्याड तिजला 
दिसे भाव कोंदाटले
अन् संवेदन जीवाचे 
व्यक्त होण्या आतुरले 

ती सजग सहजता 
नात्याविन आत्मीयता 
हृदयाला जुळलेली 
होती ती भाव सरिता

गाता गाता गाणे जरी
गेले मध्येच संपून 
झरता झरता मेघ 
गेले वादळ घेवून 

ते झंकार त्या शब्दाचे 
सदैव मनी राहील
मैत्र जीवी जागलेले 
गंध स्मृतीचा वाहील

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .




सोमवार, ९ मार्च, २०२६

प्रार्थना

प्रार्थना
*******
जाहले दर्शन तृप्त झाले मन 
देखीले सगुण 
परब्रम्ह 
हास्य मुग्ध मुखी हात उंचावले 
आशिष भरले 
प्रेममय 
परमपवित्र थोर गुरुतत्व 
मंत्र मुग्ध मन 
पाहूनिया 
उमटे प्रार्थना शब्दाच्या वाचून 
शब्दाच्या वाचून 
ये आशिष 
पूर्णानंद काया पूर्ण करा आता 
संकल्पाची गाथा 
मनातील 
येणे हा विक्रांत होईल पावन 
सफल जीवन 
पूर्णपणे

विक्रांत प्रभाकर तिकोणे

शुक्रवार, ६ मार्च, २०२६

स्वामी पूर्णानंद (खिडकितला देव)

स्वामी पूर्णानंद (खिडकितला देव)
****************
तुझिया दारात 
येवून थांबलो 
स्वामी पूर्णानंदा
प्रेमाने भेटलो

चालता बोलता 
देव तू सकला 
कृपावंत व्हावे 
तारावे मजला 

नित्य निरंजनी 
तदाकार वृत्ती 
निर्गुण सगुणा 
आले जणू वस्ती 

साई कुंडी स्वामी
सवे नित्यानंद 
पाहता मनात
जाहला आनंद

दिल्या विना तुज 
काय मागू देवा
जगताने काय 
द्यावे सूर्य देवा 

विक्रांत पदी या 
करतो याचना 
कृपेचा कटाक्ष 
टाकी जनार्दना

विक्रांत प्रभाकर तिकोने 

तपोवन@ (उत्तर वाहिनी नर्मदा)

तपोवन
*******
तृप्त तपोवन 
आनंद भुवन 
चैतन्य सघन
श्री गुरु भवन
 
सुंदर सकळ 
रेवामाई तीर 
निर्मळ नितळ 
सलील केवळ

निर्भय सुस्वैर
हंबरे गोधन
वृक्ष वृक्षावर 
पक्ष्यांचे कुंजन 

गर्द घनदाट
मुग्ध आमराई 
चिकू बेलफळ 
पोफळीची राई 

साई मूर्त शांत
अन् नित्यानंद
कुंडी स्वामी सवे
भोळा सदानंद 

तत्पर भाविक
प्रसन्न सेवक 
सदा कार्यरत 
घडते कौतुक

असा हा विरक्त
मठ आत्ममग्न
जणू की काशी 
कृपेस कारण

विक्रांत निवांत 
कृपेचा चातक 
दारात गुरूंच्या 
होवून याचक 
 
विक्रांत प्रभाकर तिकोणे

बुधवार, ४ मार्च, २०२६

तुकडा आयुष्याचा

तुकडा आयुष्याचा 
*************

हा तुकडा आयुष्याचा 
टेकला आभाळाला 
अन्  धुरळा मातीचा
प्रकाशाचा झोत झाला 

जरी भाग्य मातीचे 
सदा असे भाळाला
गंध केशराचे मंद 
दव ओले देहाला 

तेच कण जीवनाचे 
विखुरले पानोपानी 
ओळख तृण फुलांनी 
दिली इवल्या स्मितांनी 

किती तुझी कृपा माय 
जन्म वाहे पाण्यातून
जागेपणी स्वप्न दिसे 
प्रेम झरे डोळ्यातून 

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .



मंगळवार, ३ मार्च, २०२६

ओळख




ओळख
*******
असा चंद्र पुनवेचा 
माझ्या डोळी उतरतो 
एक एक अक्षराला 
नवा साज अन् देतो ॥

काही व्यथा काळजाच्या 
पुन्हा देहापार नेतो 
खोल खोल कातळाचा 
डोह रुपेरीसा होतो ॥

कुठे कुण्या देशी असे 
गीतं माझी सजलेली 
तीच नित्य जुनी मिठी 
काळजात पडलेली ॥

विसरून ओळखीला 
मैत्री नवी जडलेली 
तीच ओल मातीतली 
नभास या व्यापलेली ॥

जरी मनी असे ओढ 
कोस कोस ओलांडली
वाट त्याच दिवसाची 
डोळ्यांमध्ये दाटलेली ॥

घडेल ते काहीतरी 
जरी कळणार नाही 
अंतरात प्रकाशाच्या 
कोसळून शुभ्र सरी ॥

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

सोमवार, २ मार्च, २०२६

चालणे

चालणे 

*****

चालण्याचा छंद नाही 

तरी घडे चालणे.

वाहण्याचा धर्म नाही 

तरी घडे वाहणे 


कशाला हा देह असे 

घडेना  कळणे 

तरी पण सांभाळणे

वेदनांचे देणे


मोक्षाची वाट वेड्या

पाहिली का कुणी 

ज्याच्या त्याच्यासाठी

चाले त्याची गाणी 


अगणित वृक्षांनी

वेढलेली अवनी 

एकेक चित्र दिसे

एकेका पानी 


जरी जीवा ठाव असे 

कथेतील गाथा

डोळ्यातून काळजात

उतरते व्यथा 


माई तरी सोस तुझा 

सुटता सुटेना

काळजाची कळ माझी 

मिटता मिटेना 

🌾🌾🌾

© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

शनिवार, २८ फेब्रुवारी, २०२६

काठावर



काठावर
******
जो आत तोच बाहेर
तरी शोध काठावर 
काय करू कसे करू
प्रेम जडे मैयैवर

तेच पाणी पुन्हा पुन्हा 
येत असे डोळ्यावर 
देणे घेणे प्रवाहाचे
सुख मिळे घाटावर 

तो चाकरमानी खुळा 
धाव घेई उत्तरेला
लहरीत हरवून
काळ  पुसे मनातला

प्रेमाचेच झाड होता
प्रेमे बहरून आला
लाख कोटी नाती आता 
देणे असे प्रवाहाला

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

शुक्रवार, १३ फेब्रुवारी, २०२६

झाड

झाड
****
या किनाऱ्याला 
मी चालत आहे 
मी माझ्यातच रुजत आहे 
मी झाड होत आहे 

इथले पाणी खोलवर 
माझ्या आत झिरपत आहे 
तोच मी जरी 
काही वेगळं घडत आहे 

पेशी पेशीत प्रत्येक 
तिचे अस्तित्व जाणवत आहे 
माझे पण कुठले आता 
जीवन हुंकारत आहे

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

गुरुवार, ५ फेब्रुवारी, २०२६

अशोक कोकणे श्रद्धांजली

अशोक कोकणे श्रद्धांजली 
***********
महाड मधील आमचे घरमालक कोकणे,
भाई अन् ताई यांना असलेली पाच मुले,
विजय दिलीप अशोक प्रदीप आणि राजू 
पाच मुले काय पाच रत्नच होती .
प्रत्येक जण , स्वयंभू 
दुसऱ्याची छाप नसलेला .
ते सारे आमच्याहून ६ ते १५ वर्ष मोठी होते
जणू आमचे आदर्शच अनेक बाबतीत
अभ्यासातील सिंसेरिटी मी राजू कडून घेतली
स्वभावातील मोकळेपणा मैत्री भावना 
ही मी अशोक कडून घेतले
तर  व्रात्यपणा खोडकरपणाचे धडे 
मी प्रदीपकडून घेतले

त्यापैकी विजयचा संबंध लहानपणी आला नाही 
तो भेटला ते ठाण्याला राहायला आल्यावर.

दिलीप फार अगोदर गेला 
त्याला बहुदा हृदयाचा आजार असावा
काही वर्षांपूर्वी विजय गेला.
आणि आज कळले अशोक ही गेला .
खरतर आता आताच अशोकने 
सत्तरी पार केली होती .
अन् तो खूप फिट होता.

अशोकचे व्यक्तिमत्त्व खूप लाघवी होते .
मध्यम बांधा ,कुरळे केस ,खास खर्जातला आवाज ,
मधाळ ,मोकळे ,हसतमुख बोलणे
स्वरात आर्जव  प्रेम असलेले
जणू शहाळंच वाटीत अलगद काढलेले

माझं वय लहान असल्याने त्याचाशी 
तसा वैयक्तिक मैत्री किंवा स्नेह 
वाट्याला नाही आला.
पण एक मैत्र मनात सहजच रुजले होते

महाडला कित्येक वर्ष जाणे झाले नाही .
पण जोवर महाडमध्ये 
अशोक कोकणे आहे तोवर 
महाडचे दार सदैव उघडे आहे असे वाटत होते .

कोकणे यांच्या पुढच्या पिढ्या 
आता तिथे नांदत आहेत, सुखाने नांदतील
कोकणे यांच्या त्या लांब रुंद घरात 
एक प्रचंड सकारात्मक ऊर्जा वास करत आहे .
कोकणे आजी आजोबा ताई भाई 
अन त्यांची ही पाच मुले .
एक गोकुळ होते .
तसा तर आयुष्यातील सव्वाचार वर्ष 
हा काळ तसा फारसा मोठा नाही 
पण लहानपणातील 
वाढत्या उमजत्या वयासाठी 
तो फार मोठा टप्पा होता.

अशोकला आयुष्यात पुन्हा भेटणे 
झाले असते की नाही माहीत नाही.
पण त्याच्या जाण्याने काही तरी 
आतून तुटल्याची भावना उमटते 
अस्वस्थ करून जाते .

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .






मंगळवार, ३ फेब्रुवारी, २०२६

प्राजक्त

प्राजक्त
*******
ओघळे प्राजक्त मुक्त निरासक्त 
गंध उधळत आकाशात 

इवल्या फुलाचे इवले जीवन 
साफल्य भरून काठोकाठ 

कुणी देवदारी कुणी अडगळी 
जीवनाची वारी दिवसाची 

तिथे धावे काळ हजारो पटीत 
स्थिर हे जगत कदाचित 

गूढ काळ वेळ मिती संकल्पना 
सुगंध जीवना ओतप्रोत 

कुण्या जीवनाचे काय परिमाण 
सारे क्षणक्षण जोडलेले 

विक्रांत बहर तीस लाख कोटी 
देहात नांदती  प्राजक्ताचे 
🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

शिकार


शिकारी
******"
ते असतात उभे राजरोस पणे 
हातात घेवून फासे 
अन् करतात 
कधी सावजाची शिकार 
कधी शिकाऱ्याची शिकार
कधी हकाऱ्याची शिकार 
अन् कधीतरी श्वापदचीही शिकार

खरंतर स्वापदच भरत असतात 
त्यांची पोट त्यांची खिसे 
त्यांचे घरदारही 
आणि केवळ 
फासे हातात दिसतात म्हणून 
तेच शिकारी नसतात 

अन त्या शिकारीचे वाटे 
पोहचावे लागतात त्यांना वरपर्यंत 
त्या फासाची मालक वेगळेच असतात 
आणि फासे मिळवण्यासाठीही 
टपलेले असतात अनेकजन 
अन हो त्या फासांचे भावही असतात 
लिलावही होतात.

फासापेक्षा सुद्धा 
फासाच्या जागाच महत्त्वाच्या असतात
रहदारी धावाधाव गडबड 
लुटालुट भांडाभांडी असेल ,
आणि भांडणारे असतील 
जितके गलेलठ्ठ चरबीयुक्त मालदार 
तेवढी अधिक मजा येते शिकारीला.

काय म्हणता 
ते प्रामाणिक कर्तव्यदक्ष 
समाज हितैषी वगैरे वगैरे 
असायला हवेत
अहो शब्दांना पण शिव्या लागतात .

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

सोमवार, २ फेब्रुवारी, २०२६

नृसिंहसरस्वतीस्वामी महाराज स्मरण

श्री. नृसिंहसरस्वती स्वामी महाराज स्मरण
(गुरुप्रतिपदा)

भक्त कल्पद्रुमा नरसिंह देवा 
आनंदाचा ठेवा भक्तास तू ॥१

इह परलोकी करुनी संतुष्ट 
सांभाळशी भक्त आले जे ते ॥२

कुणी पीडा झाले ऋणी अडकले
आपदी पडले संसाराच्या ॥३

देऊनी आधार सकाम भक्तीचा
चरित्र ग्रंथाचा  सांभाळले ॥४

कोणी मोक्षास्तव जाहले व्याकुळ 
पहाया प्रेमळ गुरुमुर्ती ॥५

तया तूच देवा दावलीस वाट 
दिले हृदयात स्थान स्थिर ॥६

सदैव निर्मळ भक्तीला विकला 
अंकित जाहला  निज भक्ता ॥७

विक्रांत तुझिया दारीचा सेवक 
निश्चित निशंक सर्वकाळ ॥८

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

कृपा सिंधू

कृपा सिंधू
*******
काय मी कुठला दिसेल का तुला 
जीव हा  क्षीणला दत्तात्रेया

रोगी भोगी सदा वृती अडकला 
चित्ती हरवला मोहामध्ये

किती पुण्य राशी केल्यासी पावन 
हृदयी देऊन स्थान त्यांना 

किती हीनदीन करुणा करून 
घेतले ठेवून चरणाशी 

थोडा मजसाठी होई गा उदार 
करी भव पार अज्ञाचा या 

विक्रांत मनीचे  पुरव गा आर्त  
स्वामी तू समर्थ कृपा सिंधू

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

शनिवार, ३१ जानेवारी, २०२६

निरंजन

एक निरंजन दोन सुखी तीन . . . 
*""**,''''***
एक निरंजन चाले निरंतर 
जाणून अंतर नसलेले 

दोन जीवलग सुखात चालले
बहुदा घडले होते इथे

कधीतरी कुणी  होऊनी तीन
उगाच भांडून श्रम केले

तयात रंगून कुठले साधन 
झाले पर्यटन व्यर्थची ते 

शिणल्यावाचून मुळी ना शिकतो
असतो मूर्ख तो कळू आले 

अगा अवधूता छान शिकविले 
मार्गास लागले आपुल्या तू

आता यावर करून फकीर
घेई दारावर  बोलावून 

मग मी तल्लीन तुझ्यात होऊन 
तुझाच होऊन जाईन रे
🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

शुक्रवार, ३० जानेवारी, २०२६

खिताब

खिताब
******
रात्रभर ओरडणारे भुंकणारे  कुत्रे 
पहाटे पहाटे निजले आहेत 
त्यांचा सीमावाद भांडणे जणू 
आताच जराशी निवळली आहेत
 मुन्सीपालटीत दरवर्षी टॅक्सचे 
हजारो रुपये भरून वैतागलेले नागरिक 
कानात कापसाचे गोळे घालून
जरा जरासे पडले आहेत 

निवडून आलेले सरदार इथे 
जवळपास मुळीच राहत नाहीत 
त्यांच्या राजमहालात राजवाड्यात 
कुठलेही आवाज घुसत नाही 

नागरिक कुत्रे मारू शकत नाहीत
 तेवढी हिम्मत नसते त्यांच्यात
नागरिक तोंड उघडू शकत नाहीत 
कारण कुणी ऐकत नसतात 

मग सकाळी कानातील गोळे काढत 
तारवटलेल्या डोळ्यांनी 
ते आपली बस किंवा ट्रेन पकडतात
अन ऑफिसात डुलक्या घेतात 
मग कधी बॉसच्या तर कधी पब्लिकच्या 
शिव्या फुकट खात राहतात
भुंकणे ऐकणे, व्यर्थ जागणे,शिव्या खाणे 
अन दुर्लक्षित राहणे 
जणू एक एक त्यांचा खिताब असतो 
अंगवळीने पडलेला 
चपलेत टोचणाऱ्या खिळ्यागत 

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

गुरुवार, २९ जानेवारी, २०२६

दान

दान
****
देवदारी कामना करू नये भक्तांनी
देवदारी याचना करू नये ट्रस्टींनी 

ताट प्रसादाचे उगा पुढे पुढे करूनी
घालू नये गळ घ्या हो घ्या हो म्हणूनी 

दानपेटी देवापुढे मांडू नयेच कोणी 
हो जरा बाजूस द्या आडोश्या ठेवूनी

मान्य पैसा लागतोच संस्था चालवायला 
जागा सुरक्षा नोकर व्यवस्थित ठेवायला 

खरे तर ते चालवणे देवा का कठीण असते 
जगदीश तो सर्वव्यापी त्या काय हवे असते 

दान करा पुण्य धरा हास्यास्पद आहे सारे 
मूर्ख आहेत फसणारे आणि ते फसवणारे .

अन्नदान तुळा दान भिन्न पूजा थाळी दाम 
हे आहे व्यवस्थापन आणि यात नाही राम 

अहो डोळे मिटून दान घ्यावे आणि द्यावे 
देवामध्ये पै पावतीला नच की येऊ द्यावे

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

वृक्ष

वृक्ष
***"

 साऱ्या वाटा देहातून होत्या मनी उतरत 
 शून्यातून एक एक  तारा होता उगवत

हरवले श्वास तरी  प्राण होते झंकारत 
स्पंदनात चैतन्याच्या गूढ गीत उतरत .

भान होते भानावर नि जीव फक्त पाहत
एक वाट अगम्यशी कुणीतरी चालवत 

असे भास विलक्षण जागोजागी पडलेले 
महापूरी शब्द ओले तरी ओठ तहानले .

असणेच जड होते जणू मार्गी अडलेले 
आणि तेच निरुपाय प्रतीक्षेत थांबलेले 

थिजलेली वेळ तरी काळ पुढे चाललेला
अन् वृक्ष वठलेला मातीसाठी आसुसला

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

बीज

बीज **** मी घेवून चार बीजे  आलो माळरानावर  दूरवरच्या देशावर  खरेच ते रखरखीत होते  आणि पाहिले डोकावून  तिथल्या दऱ्या खोऱ्या  तर त...