सोमवार, २० जुलै, २०२६

धुनी

धुनी
*****
माय नर्मदा प्रवाही
गेला ओंडका वाहत
किती पार केली गावे
किती ओलांडले घाट 

जल गेले हरपून 
नील रत्न सागरात
परी राहिला ओंडका 
उगा लाटांशी खेळत 

काय करावे ते आता
त्याचे त्यालाही कळेना 
करी कृपा तयावर 
धाड कुठल्या अंगणा 

पृथ्वी तत्व अवघड 
नच होणार ग पाणी 
देई कृपेची ठिणगी 
तया मिळो एक धुनी 

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ 

रविवार, १९ जुलै, २०२६

लालायीत

लालायित
******
तुझिया कृपेला झालो लालायीत 
म्हणून दारात उभा राही 

तुझिया प्रीतीत जाहलो आशिक 
होऊन बटिक दारी आलो

तुझिया नावाचा जाहलो व्यसनी 
म्हणून अंगणी ठाण दिले 

तुझिया प्रीतीने गेलो रे भाळून 
मन हे माळून दिले तुला 

तुझिया रूपाचे जाहले मोहन 
पाहिल्या वाचून जीव जडे 

अगा दयाघना कृपेच्या सागरा 
विक्रांत पामरा देई थारा 

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ 

शुक्रवार, १७ जुलै, २०२६

वर्दी आणि प्रजा

वर्दीआणि प्रजा 
************
डरपोक प्रजा घाबरे वर्दीला 
साहेबी काठीला अजूनही ॥
अजूनही माथी गोरा तो साहेब 
करतो रुबाब बुटातला ॥
कोठडीची भीती हर एक मनात 
तयाच्या ताब्यात कायदा रे ॥
होता मर्जी खप्पा काय करतील 
कसे धरतील कोणा ठाव ॥
राहा रे लांब तयाच्या पासून 
पडो ना चुकून गाठ त्यांची ॥
जणू साडेसाती तया तावडीत 
ते नच सोडतात शनीसही ॥
एकच ती भाषा तया ऐकू येते 
अन चालवते तेच मंत्र ॥
किती फोडा टाहोआणि मारा हाका
जातात रे फुका तया विन ॥
जन मनातील चित्र हे दाहक 
सेवक भक्षक कळेचि ना ॥
🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ 

बुधवार, १५ जुलै, २०२६

वाट (नर्मदा काठावरील कविता)

वाट (नर्मदा काठावरील कविता)
*******
देही सजलेली वाट मळलेली 
उधळून माती नभी दाटलेली 

तीच तीच वाट जरी पायाखाली 
हर दिन नव्या स्पर्शी भिजलेली 

कधी अचानक पायाखाली काटे 
कधी हळुवार दव ओले दाटे 

घडे जिवलग भेटी रोज इथे 
रोज अलगुज प्रेम सुरावते 

इथे कुणी कुणा आहे बांधलेले 
आकाश धरेला आहे टेकलेले 

तृप्तीत सुखाच्या जीव घे उखाणे 
अन ओठावर रोज येते गाणे

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ 

मंगळवार, १४ जुलै, २०२६

उधारी

उधारी
*****
ठेवू नको देवा कुणाची उधारी 
माझ्या उरावरी येथे आता ॥ १

फिटू दे रे कर्ज माझे हे सव्याज 
नको देवा लाज आणू मज ॥२

कुणाच्या धनाचे कुणाच्या मनाचे 
ऋणानुबंधाचे माप नको ॥३

असो मोहमयी असू दे लाघवी 
कारणे आघवी येरझारा ॥४

द्वेष इर्षा वैर राहिली चुकून 
टाक रे पुसून अंश नको ॥५

मग मी दयाळा होत निरंजन 
जावा मिसळून तुझ्या तेजी ॥६

फिटो सारी देणे दे दिवाळखोरी 
विक्रांता भिकारी सुखे कर ॥७

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ 

सोमवार, १३ जुलै, २०२६

ओंकारेश्वर ला

 ॐकारेश्वर (नर्मदाकाठ च्या कविता )
********
श्रद्धेचा व्यापार खुळखुळे भक्ती 
तरी देवा तिथे दिसे तुझी वस्ती 

इथे पूर्ण होती किती मनोरथ
भावभक्ती वाहे किती हृदयात 

जरी जन खुळे कळेना आचार 
डोंगर घाणीचे दोन्ही तीरावर 

परि भाविकांचा ओघ हा थांबेना
नभ व्यापोनिया शिवाच्या गर्जना

कुणी भटकती नौकेत फिरती
पाण्यात मस्तीत कुणी तरंगती

खळखळ करे माय नर्मदा ती
ऊर्जेचे अपार लोट उधळती

नाही दुजाभाव कुण्या जीवाप्रती
अपार अद्भुत सर्वाभूती प्रीती

नमन तुझिया अगम्य लिलेला 
विक्रांत पावन पुण्यनगरीला
🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ 

शनिवार, ११ जुलै, २०२६

सर


सर
****
कधी ओघळेल प्रभू प्रेम सर 
मनी झरझर तृषार्थ या  ॥

कधी ओलावेल मृतिका चित्तीची 
रुजेल भक्तीची बी बियाणे ॥

कधी विरूढेल ज्ञानाची पालवी 
भक्तीत लाघवी नटलेली ॥

कधी हे फळेल आत्मज्ञान उरी 
कृतार्थ कुसरी सजेल मी ॥

कधी मी पाहीन तुझे प्रेम सुख 
सुखराशी हाक ऐक माझी ॥

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ 

डुकरांच्या गल्लीतून

डुकरांच्या गल्लीतून
****************
डुकरांच्या गल्लीतून असे येणे जाणे घरी 
मग चावणारच डुक्कर कुणा कधीतरी 

काळी पांढरी हिरवी निळी कधी तर
चक्क बहुरंगी असतात बरं हि डुकरं

पण काही लोक असतात फारच हुशार 
ठाऊक असते त्यांना कसे व्हायचे पसार 

काही लोक इथे अनुभवाने शिकतात 
तर काही चतूर वरिष्ठांकडून धडे घेतात

कारण काठी बाळगणे आणि उगारणे
हे असते उगाचंच संकट ओढवून घेणे

डुकरांना आवडते जे बळे तरी देत जावे 
आणि आपण आपले नामानिराळे राहावे 

तुम्ही डुकरांना कधीच सुधारू शकत नाही
राग उद्देग हताशा त्यांना कधीच दिसत नाही

क्वचित एखादे डुक्कर सापडतेही हातात 
मारल्यासारखं त्याला तिथली लोक करतात

पण डुक्कर पुन्हा मुकाट सुटणार असते
आणि डूरक्या मारत मागे धावणार असते

डुकराच्या गल्लीतून जाणे तुम्हाला भाग आहे
अन चावणे हा त्याचा भूत भविष्यकाळ आहे

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ 




मंगळवार, ७ जुलै, २०२६

कृपा (नर्मदाकाठ च्या कविता )


कृपा (नर्मदाकाठ च्या कविता )
*******
माई तुझी कृपा अनंत अपार 
चाले पायावर देह माझा ॥
अगा हे चालणे असे तुझे देणे 
अन्य न मागणे मज काही ॥
चालती हे जन किती भराभर 
पाय करकर वाजवत ॥
तयांचे चालणे रोजचे जगणे 
सहज कापणे अंतर ते ॥
देह हा दुर्बळ वेदनांचे घर 
नेलेस तू पार कृपा तुझी ॥
याहून गं मोठा नसे चमत्कार 
वाहिलास भार सवे माझा ॥
अशक्य ते शक्य केलेस तु माय 
जाणतो मी भाग्य माझे इथे ॥
विक्रांत पुण्याचा जाहला प्रवाह 
विसावाला देह तीरी तुझ्या ॥

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ 

रविवार, ५ जुलै, २०२६

माझी नर्मदा परिक्रमा



माझी  नर्मदा परिक्रमा 
*****************
दिनांक 8 फेब्रुवारी 26 ते 27 जून 26 अशी 140 दिवसांची  परिक्रमा नर्मदा मैयेने पूर्ण करून घेतली त्यापैकी 135 दिवस चालणे झाले .2013 मध्ये राहिलेल्या अर्धवट परिक्रमेचे शल्य मनातून निघून गेले .मुळात ही परिक्रमा म्हणजे एक तप आहे हे माहीत असल्यामुळे  अडचणी त्रास होणार हे माहीत होते आणि तो झालाही .अर्थात त्याचा स्वीकार असल्यामुळे तो सुसह्यही झाला .
भर उन्हाळ्यातील परिक्रमा हे एक वेगळेच तप होते . गर्दी ओसरली होती , सोबतीला  फार कमी परिक्रमावासी होते त्यामुळे एक निवांतपणा लाभला होता.अर्थात बरेच आश्रमही बंदही झाले होते त्यामुळे काही ठिकाणी अडचणीला सामोरे जावे लागले .पण एका वेगळ्या आणि विलक्षण जगाला सामोरे जाताना मिळालेले अनुभव हे अवर्णनीय आहेत .वेळेचे, वयाचे तसेच शारीरिक बळाचे बंधन असल्याने तसेच पावसाळ्याच्या अगोदर कार्यक्रमा पूर्ण करायचे ठरवल्याने सारीच तीर्थक्षेत्रे, साराच किनारा, सारे घाट पाहता आली नाहीत . कधी वेगळ्या वाटा घेतल्याने काही विलक्षण व्यक्तींना भेटण्याचा योग जुळून आला नाही.पण जे काही दिसले, भेटले, गवसले त्याबाबत मी समाधानी आहे.

विक्रांत प्रभाकर तिकोणे.

सोमवार, २२ जून, २०२६

कृपा तुझी


कृपा तुझी
******
ज्ञानदेवी वृत्ती 
झाली तदाकार 
जगाचा विसर पडोनिया 

आनंद सागरी 
आनंदाची लाट 
होवून परत जावे जैसे 

चालो आता खेळ 
जन्म मरणाचा
भाव भक्ती साचा अबाधित 

अगा माझे माय 
सदा ऐसे करी 
तुझिया पदरी निजो वृत्ती 
 
सुखाचे आभाळी 
सुखाचा अंकुर
झाला तरुवर कृपा तुझी

विक्रांत हे बीज 
आडवाटेवरी 
गेले खोलवरी जीवनाच्या 

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ 

शुक्रवार, १२ जून, २०२६

परिक्रमा



परिक्रमा
*******

गावा गावात फिरत आहे 
अन्नक्षेत्री जेवत आहे
अन् अर्थ या जीवनाचा 
माईकडे मागत आहे 

प्रचंड पाणी प्रवाहाचे 
नितळ निळे कुठे तर
गढूळ मातकट कुठे 
तसे पाहणे घडत आहे 

कधी ती दऱ्या मधून 
कधी घाटातून वाहत आहे
निशब्द एकांत गूढ किनारी 
डोळ्यातून ओघळत आहे

मी तिला शोधत आहे 
ती मला पारखत आहे 
कळत नाही मला की
काय कसे घडत आहे 

देह घर हे वेदनांचे 
पुढे पुढे रेटत आहे 
उघडेल दार कृपेचे
श्रद्धा दृढ होत आहे 

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

गुरुवार, २८ मे, २०२६

दिगंबर आजबे

स्व . दिगंबर आजबे
***********
दिगंबर उर्फ डिगा आजबे जामखेड मधील सातवी आठवीच्या वर्गात माझ्याबरोबर शिकत होता . दत्ता आणि डिगा सख्खे भाऊ होते आणि माझ्याच वर्गात होते .दत्ता मोठा होता तर ' डिगा लहान होता तसे घरची परिस्थिती चांगल्या असल्यामुळे ते व्यवस्थित राहत होते . त्यांचे वडील शेती करीत तसेच माझ्या त्यावेळीच्या माहितीनुसार क्लब ही चालवीत असत .
गावातील मोजक्या गाड्यांमध्ये त्यांच्याकडे लुना होती ( मी एकदा चालवली होती) 
त्याला अभ्यासात मुळीच गती नव्हती पण पास मात्र व्हायचा .
संपूर्ण शालेय जीवनात मारामारीचे प्रसंग दोन-तीनच, त्यातील दिगा बरोबर झालेली मारामारी मला चांगली आठवते . त्याचे कारण आठवत नाही पण शाळा सुटल्यावर आमची दोघांची मारामारी झाली होती तसा मी शारीरिक बलाने त्याच्यापेक्षा वरचढ होतो पण त्याची आक्रमकता जबरदस्त होती
मी फक्त डिफेन्स करत होतो आणि शेवटी तो हतबल झाल्यावर आमची मारामारी संपली . बाकीच्या मित्रांबरोबर आणखीन थोडे पुढे गेल्यानंतर काही कळायच्या आत त्या गर्दीमध्ये अचानक तो मागून आला आणि माझ्या पाठीवर पट्टीचा एक जबरदस्त वार करून पळून गेला . मी फक्त चकितच झालो होतो , काय झाले मला मुळी कळतच नव्हते . पण मी त्याचा पाठलाग केला नाही . तसा तो मित्र नव्हता पण दत्ताचा भाऊ म्हणून जवळचा होता . कारण दत्ता खूपच प्रेमळ आणि जीवाला जीव देणारा मित्र होता .
पुढे जामखेड सोडल्यानंतर मी  एकदा जामखेडला गेलो होतो त्यावेळेला त्याला मुद्दाम भेटलो होतो  तेव्हा तो पानाची टपरी चालवत होता . त्याने मला प्रेमाने पान ऑफर केले होते पण मी तेव्हा पान खात नसल्यामुळे नाही म्हटले  . बस हीच त्याची माझी शेवटची भेट . आज  राजू निमोनकर चा फोन आल्यामुळे कळले की त्याला हार्ट अटॅक घेऊन त्याचा मृत्यू झाला आहे . वाईट वाटले .
देहावरचे वळ मिटतात 
पण वळाची स्मृती काही मिटत नाही 
अगदी निरुपद्रक असली तरीही .
वैर भावना नसली तरीही .

परमेश्वर त्याला सद्गती देवो .

विक्रांत प्रभालर तिकोणे

बुधवार, २२ एप्रिल, २०२६

भय

भय
***
किर्र निर्मनुष्य अश्या 
जयंती माता जंगलात 
मऊ मातीत उमटलेली 
ताजी व्याघ्र पावुले 
अन् एकटेपणी 
चाललेली माझी परिक्रमा .
विशिष्ट जागी झाडीत
येणारा गडद मूत्र  दर्प .

मनात डोकावून पाहिले 
भय नव्हतेही आणि होतेही 
भय नव्हते कारण 
मैयेवर असलेली अपार श्रद्धा 
भय होते कारण 
ती शरीर संवरक्षक नैसर्गिक प्रेरणा 
आणि फिसोलोजीकल यंत्रणा 
ती काम करत होती.

वाचले होते म्हणून 
मोबाईल वर मोठ्या आवाजात
विष्णू सहस्त्र नाम लावले 
काही ही लावले तरी चालले असते.
कारण वाघाला फक्त आवाज कळतो
व तो मनुष्य टाळतो .
सोबत मोठ्याने नर्मदा हर चा घोष सुरू केला.
एका तासाने झाडी थोडी विरळ झाली 

समजा समोर आलेच असते ते राजे
तर काय करू शकलो असतो.
पळू तर शकतच नव्हतो.
कदाचित ओरडलो असतो .
कदाचित खिळून गेलो असतो.
कदाचित मरून गेलो असतो .

पण सगळ्यात सुंदर काय असेल तर
स्वतः त उगवलेले भय
भयात न भिजता पाहणे.

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .



शुक्रवार, १७ एप्रिल, २०२६

बीज

बीज
****
मी घेवून चार बीजे आलो माळरानावर 
दूरवरच्या देशावर खरेच ते रखरखीत होते 
आणि पाहिले डोकावून तिथल्या दऱ्या खोऱ्या 
तर त्या बहरून गेलेल्या हजारो लाखो 
विविध ज्ञात अज्ञात झाड झुडूपांनी 
तरीही माझी  बीज भरली ओंजळ
मी केली रिती त्या माळरानावर डोंगरावर
घळीत कुठल्या आड जागेवर
रुजेल कदाचित एकाध बीज येईन रुजून वृक्ष 
पण त्या सर्वभक्षी शेळ्या ते जगू देतील का?
दोन फूट सावली शेतात पडते म्हणून 
झाडाला कापणारा शेतकरी वाढू देईल त्यांना?
अन् चुलीसाठी फाटा गोळा करणारे
ते गरीब आदिवासी वार करून विद्ध करतात 
 त्या फांद्या ती खोडे त्यांना कोण थांबवणार ?
आणि हा खच इथल्या बिजांचा 
रुजणाऱ्या अन् मरणाऱ्या वृक्षांचा
त्यांना कोण वाचवणार? का हे एक चक्र आहे 
अटळ अंतहिन विनाशाकडे जाणारे
उत्पत्ती स्थिती लय या साखळीतले 
आणि आमचे यत्न प्रयत्न 
आहे एक अरण्य रुदन किंवा स्व संतुष्टीकरण?
अर्थात स्व कर्म कधीच फळ मागत नाही.
***
🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

गुरुवार, ९ एप्रिल, २०२६

नर्मदेच्या काठावर

नर्मदेच्या तीरावर 
************

रस्त्याच्या घड्याळावर
पायाचे काटे चालतात
अंतर हीच वेळ असते
असा प्रवास चाले सतत 

कधी भेटतो तीर सुंदरसा 
पण बहुदा पथ डांबरट 
कधी पायवाटा वेड्या 
तर कधी शहरे  तिरसट 

अवेळी का रे परिक्रमा 
सूर्य पुसे आग ओकत 
आक्रसल्या सावल्यांचे
वृक्ष आश्चर्याने पाहतात

होणारच कष्ट देहास
मन चिडे कधी त्रासात 
पण जाणतो मीअंतरात 
अरे मी स्वप्न आहे जगत.

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

शनिवार, ४ एप्रिल, २०२६

आसावरी ताई श्रद्धांजली

रंग
***
( आसावरीताई काकडे )

रंग रेषा आणि शब्द 
यात जीवा गुंतवूनी 
एक निर्मळ आयुष्य 
जगली ती मनस्विनी 

खिडकीतील इवली
तीच फुले आणि पाने 
वा टीचभर आकाशी
सजून आले  चांदणे

या साऱ्यातून तिजला 
ये जीवनार्थ कळून
तिचे गाणे जीवनाचे 
गेले जीवन भारून 

शब्दा पल्याड तिजला 
दिसे भाव कोंदाटले
अन् संवेदन जीवाचे 
व्यक्त होण्या आतुरले 

ती सजग सहजता 
नात्याविन आत्मीयता 
हृदयाला जुळलेली 
होती ती भाव सरिता

गाता गाता गाणे जरी
गेले मध्येच संपून 
झरता झरता मेघ 
गेले वादळ घेवून 

ते झंकार त्या शब्दाचे 
सदैव मनी राहील
मैत्र जीवी जागलेले 
गंध स्मृतीचा वाहील

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .




सोमवार, ९ मार्च, २०२६

प्रार्थना

प्रार्थना
*******
जाहले दर्शन तृप्त झाले मन 
देखीले सगुण 
परब्रम्ह 
हास्य मुग्ध मुखी हात उंचावले 
आशिष भरले 
प्रेममय 
परमपवित्र थोर गुरुतत्व 
मंत्र मुग्ध मन 
पाहूनिया 
उमटे प्रार्थना शब्दाच्या वाचून 
शब्दाच्या वाचून 
ये आशिष 
पूर्णानंद काया पूर्ण करा आता 
संकल्पाची गाथा 
मनातील 
येणे हा विक्रांत होईल पावन 
सफल जीवन 
पूर्णपणे

विक्रांत प्रभाकर तिकोणे

शुक्रवार, ६ मार्च, २०२६

स्वामी पूर्णानंद (खिडकितला देव)

स्वामी पूर्णानंद (खिडकितला देव)
****************
तुझिया दारात 
येवून थांबलो 
स्वामी पूर्णानंदा
प्रेमाने भेटलो

चालता बोलता 
देव तू सकला 
कृपावंत व्हावे 
तारावे मजला 

नित्य निरंजनी 
तदाकार वृत्ती 
निर्गुण सगुणा 
आले जणू वस्ती 

साई कुंडी स्वामी
सवे नित्यानंद 
पाहता मनात
जाहला आनंद

दिल्या विना तुज 
काय मागू देवा
जगताने काय 
द्यावे सूर्य देवा 

विक्रांत पदी या 
करतो याचना 
कृपेचा कटाक्ष 
टाकी जनार्दना

विक्रांत प्रभाकर तिकोने 

तपोवन@ (उत्तर वाहिनी नर्मदा)

तपोवन
*******
तृप्त तपोवन 
आनंद भुवन 
चैतन्य सघन
श्री गुरु भवन
 
सुंदर सकळ 
रेवामाई तीर 
निर्मळ नितळ 
सलील केवळ

निर्भय सुस्वैर
हंबरे गोधन
वृक्ष वृक्षावर 
पक्ष्यांचे कुंजन 

गर्द घनदाट
मुग्ध आमराई 
चिकू बेलफळ 
पोफळीची राई 

साई मूर्त शांत
अन् नित्यानंद
कुंडी स्वामी सवे
भोळा सदानंद 

तत्पर भाविक
प्रसन्न सेवक 
सदा कार्यरत 
घडते कौतुक

असा हा विरक्त
मठ आत्ममग्न
जणू की काशी 
कृपेस कारण

विक्रांत निवांत 
कृपेचा चातक 
दारात गुरूंच्या 
होवून याचक 
 
विक्रांत प्रभाकर तिकोणे

धुनी

धुनी ***** माय नर्मदा प्रवाही गेला ओंडका वाहत किती पार केली गावे किती ओलांडले घाट  जल गेले हरपून  नील रत्न सागरात परी राहिला ओंड...