गुरुवार, २८ मे, २०२६

दिगंबर आजबे

स्व . दिगंबर आजबे
***********
दिगंबर उर्फ डिगा आजबे जामखेड मधील सातवी आठवीच्या वर्गात माझ्याबरोबर शिकत होता . दत्ता आणि डिगा सख्खे भाऊ होते आणि माझ्याच वर्गात होते .दत्ता मोठा होता तर ' डिगा लहान होता तसे घरची परिस्थिती चांगल्या असल्यामुळे ते व्यवस्थित राहत होते . त्यांचे वडील शेती करीत तसेच माझ्या त्यावेळीच्या माहितीनुसार क्लब ही चालवीत असत .
गावातील मोजक्या गाड्यांमध्ये त्यांच्याकडे लुना होती ( मी एकदा चालवली होती) 
त्याला अभ्यासात मुळीच गती नव्हती पण पास मात्र व्हायचा .
संपूर्ण शालेय जीवनात मारामारीचे प्रसंग दोन-तीनच, त्यातील दिगा बरोबर झालेली मारामारी मला चांगली आठवते . त्याचे कारण आठवत नाही पण शाळा सुटल्यावर आमची दोघांची मारामारी झाली होती तसा मी शारीरिक बलाने त्याच्यापेक्षा वरचढ होतो पण त्याची आक्रमकता जबरदस्त होती
मी फक्त डिफेन्स करत होतो आणि शेवटी तो हतबल झाल्यावर आमची मारामारी संपली . बाकीच्या मित्रांबरोबर आणखीन थोडे पुढे गेल्यानंतर काही कळायच्या आत त्या गर्दीमध्ये अचानक तो मागून आला आणि माझ्या पाठीवर पट्टीचा एक जबरदस्त वार करून पळून गेला . मी फक्त चकितच झालो होतो , काय झाले मला मुळी कळतच नव्हते . पण मी त्याचा पाठलाग केला नाही . तसा तो मित्र नव्हता पण दत्ताचा भाऊ म्हणून जवळचा होता . कारण दत्ता खूपच प्रेमळ आणि जीवाला जीव देणारा मित्र होता .
पुढे जामखेड सोडल्यानंतर मी  एकदा जामखेडला गेलो होतो त्यावेळेला त्याला मुद्दाम भेटलो होतो  तेव्हा तो पानाची टपरी चालवत होता . त्याने मला प्रेमाने पान ऑफर केले होते पण मी तेव्हा पान खात नसल्यामुळे नाही म्हटले  . बस हीच त्याची माझी शेवटची भेट . आज  राजू निमोनकर चा फोन आल्यामुळे कळले की त्याला हार्ट अटॅक घेऊन त्याचा मृत्यू झाला आहे . वाईट वाटले .
देहावरचे वळ मिटतात 
पण वळाची स्मृती काही मिटत नाही 
अगदी निरुपद्रक असली तरीही .
वैर भावना नसली तरीही .

परमेश्वर त्याला सद्गती देवो .

विक्रांत प्रभालर तिकोणे

बुधवार, २२ एप्रिल, २०२६

भय

भय
***
किर्र निर्मनुष्य अश्या 
जयंती माता जंगलात 
मऊ मातीत उमटलेली 
ताजी व्याघ्र पावुले 
अन् एकटेपणी 
चाललेली माझी परिक्रमा .
विशिष्ट जागी झाडीत
येणारा गडद मूत्र  दर्प .

मनात डोकावून पाहिले 
भय नव्हतेही आणि होतेही 
भय नव्हते कारण 
मैयेवर असलेली अपार श्रद्धा 
भय होते कारण 
ती शरीर संवरक्षक नैसर्गिक प्रेरणा 
आणि फिसोलोजीकल यंत्रणा 
ती काम करत होती.

वाचले होते म्हणून 
मोबाईल वर मोठ्या आवाजात
विष्णू सहस्त्र नाम लावले 
काही ही लावले तरी चालले असते.
कारण वाघाला फक्त आवाज कळतो
व तो मनुष्य टाळतो .
सोबत मोठ्याने नर्मदा हर चा घोष सुरू केला.
एका तासाने झाडी थोडी विरळ झाली 

समजा समोर आलेच असते ते राजे
तर काय करू शकलो असतो.
पळू तर शकतच नव्हतो.
कदाचित ओरडलो असतो .
कदाचित खिळून गेलो असतो.
कदाचित मरून गेलो असतो .

पण सगळ्यात सुंदर काय असेल तर
स्वतः त उगवलेले भय
भयात न भिजता पाहणे.

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .



शुक्रवार, १७ एप्रिल, २०२६

बीज

बीज
****
मी घेवून चार बीजे आलो माळरानावर 
दूरवरच्या देशावर खरेच ते रखरखीत होते 
आणि पाहिले डोकावून तिथल्या दऱ्या खोऱ्या 
तर त्या बहरून गेलेल्या हजारो लाखो 
विविध ज्ञात अज्ञात झाड झुडूपांनी 
तरीही माझी  बीज भरली ओंजळ
मी केली रिती त्या माळरानावर डोंगरावर
घळीत कुठल्या आड जागेवर
रुजेल कदाचित एकाध बीज येईन रुजून वृक्ष 
पण त्या सर्वभक्षी शेळ्या ते जगू देतील का?
दोन फूट सावली शेतात पडते म्हणून 
झाडाला कापणारा शेतकरी वाढू देईल त्यांना?
अन् चुलीसाठी फाटा गोळा करणारे
ते गरीब आदिवासी वार करून विद्ध करतात 
 त्या फांद्या ती खोडे त्यांना कोण थांबवणार ?
आणि हा खच इथल्या बिजांचा 
रुजणाऱ्या अन् मरणाऱ्या वृक्षांचा
त्यांना कोण वाचवणार? का हे एक चक्र आहे 
अटळ अंतहिन विनाशाकडे जाणारे
उत्पत्ती स्थिती लय या साखळीतले 
आणि आमचे यत्न प्रयत्न 
आहे एक अरण्य रुदन किंवा स्व संतुष्टीकरण?
अर्थात स्व कर्म कधीच फळ मागत नाही.
***
🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

गुरुवार, ९ एप्रिल, २०२६

नर्मदेच्या काठावर

नर्मदेच्या तीरावर 
************

रस्त्याच्या घड्याळावर
पायाचे काटे चालतात
अंतर हीच वेळ असते
असा प्रवास चाले सतत 

कधी भेटतो तीर सुंदरसा 
पण बहुदा पथ डांबरट 
कधी पायवाटा वेड्या 
तर कधी शहरे  तिरसट 

अवेळी का रे परिक्रमा 
सूर्य पुसे आग ओकत 
आक्रसल्या सावल्यांचे
वृक्ष आश्चर्याने पाहतात

होणारच कष्ट देहास
मन चिडे कधी त्रासात 
पण जाणतो मीअंतरात 
अरे मी स्वप्न आहे जगत.

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .

शनिवार, ४ एप्रिल, २०२६

आसावरी ताई श्रद्धांजली

रंग
***
( आसावरीताई काकडे )

रंग रेषा आणि शब्द 
यात जीवा गुंतवूनी 
एक निर्मळ आयुष्य 
जगली ती मनस्विनी 

खिडकीतील इवली
तीच फुले आणि पाने 
वा टीचभर आकाशी
सजून आले  चांदणे

या साऱ्यातून तिजला 
ये जीवनार्थ कळून
तिचे गाणे जीवनाचे 
गेले जीवन भारून 

शब्दा पल्याड तिजला 
दिसे भाव कोंदाटले
अन् संवेदन जीवाचे 
व्यक्त होण्या आतुरले 

ती सजग सहजता 
नात्याविन आत्मीयता 
हृदयाला जुळलेली 
होती ती भाव सरिता

गाता गाता गाणे जरी
गेले मध्येच संपून 
झरता झरता मेघ 
गेले वादळ घेवून 

ते झंकार त्या शब्दाचे 
सदैव मनी राहील
मैत्र जीवी जागलेले 
गंध स्मृतीचा वाहील

🌾🌾🌾
© डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 
https://kavitesathikavita.blogspot.com  
☘☘☘☘ 🕉️ .




सोमवार, ९ मार्च, २०२६

प्रार्थना

प्रार्थना
*******
जाहले दर्शन तृप्त झाले मन 
देखीले सगुण 
परब्रम्ह 
हास्य मुग्ध मुखी हात उंचावले 
आशिष भरले 
प्रेममय 
परमपवित्र थोर गुरुतत्व 
मंत्र मुग्ध मन 
पाहूनिया 
उमटे प्रार्थना शब्दाच्या वाचून 
शब्दाच्या वाचून 
ये आशिष 
पूर्णानंद काया पूर्ण करा आता 
संकल्पाची गाथा 
मनातील 
येणे हा विक्रांत होईल पावन 
सफल जीवन 
पूर्णपणे

विक्रांत प्रभाकर तिकोणे

शुक्रवार, ६ मार्च, २०२६

स्वामी पूर्णानंद (खिडकितला देव)

स्वामी पूर्णानंद (खिडकितला देव)
****************
तुझिया दारात 
येवून थांबलो 
स्वामी पूर्णानंदा
प्रेमाने भेटलो

चालता बोलता 
देव तू सकला 
कृपावंत व्हावे 
तारावे मजला 

नित्य निरंजनी 
तदाकार वृत्ती 
निर्गुण सगुणा 
आले जणू वस्ती 

साई कुंडी स्वामी
सवे नित्यानंद 
पाहता मनात
जाहला आनंद

दिल्या विना तुज 
काय मागू देवा
जगताने काय 
द्यावे सूर्य देवा 

विक्रांत पदी या 
करतो याचना 
कृपेचा कटाक्ष 
टाकी जनार्दना

विक्रांत प्रभाकर तिकोने 

दिगंबर आजबे

स्व . दिगंबर आजबे *********** दिगंबर उर्फ डिगा आजबे जामखेड मधील सातवी आठवीच्या वर्गात माझ्याबरोबर शिकत होता . दत्ता आणि डिगा सख्...