सोमवार, ८ एप्रिल, २०१९

करा रे बोभाट


करा रे बोभाट
**********

दत्ताच्या नावाचा
करा रे बोभाट
चुकू नका वाट
जीवनाची

घालू नका वेळ
नको टाळाटाळ
समर्थ कृपाळ
आठवावा

काम क्रोध उर्मी
लहर वायूची
नसते कामांची
क्षणिक ती

पुढे ठेवियले
मरण वाढून
व्याधीत दाटून
आडरानी

साथी तोच जोडा
प्रभू वाटसरू
देत अवसरु
प्रिय भावा

संतांनी दावला
मार्ग हाच भला
त्वरा करा चला
माय बाप

© डॉ..विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
http://kavitesathikavita.blogspot.in


रविवार, ७ एप्रिल, २०१९

सार्थ दत्तबावनी :विक्रांत

सार्थ दत्तबावनी :विक्रांत





।। श्री गुरूदेव दत्त ॥

मित्रांनो ,स्वान्तसुखाय केलेला हा प्रयत्न आहे .थोडेफार कळणारे गुजराथी व शब्दकोश यांच्या मदतीने दत्त बावनी समजून घेतली .तो अभ्यास आहे.

 भावार्थ दत्तबावनी 

।। श्री गुरूदेव दत्त ॥

जय योगिश्वर दत्त दयाळ

तुज एक जगमा प्रतिपाळ ||1|| 

हे योगीश्वर दत्तात्रेया तुझा जयजयकार असो,तू अतिशय दयाळू असून सर्व जगाचा प्रतिपाळ म्हणजे  पालन पोषण करतोस


अत्र्यनसुया करी निमित्त

प्रगट्यो जगकारण निश्चित् ||2|| 

अत्री ऋषी आणि माता अनसुया यांच्या घरी जन्म येण्याचे तू केवळ निमित्त केले आहे (खरा तर तू जन्म मृत्यू यांच्या पलीकडचा आहेस )

परंतु तुझी अगाध करुणा म्हणून तू केवळ या जगासाठी त्याच्या उद्धारासाठी प्रकट झालं आहेस 

ब्रम्हा हरिहरनो अवतार

शरणागतनो तारणहार् ||3|| 

देवा,तू ब्रह्मा ,विष्णू आणि महेश यांचा अवतार आहेस .तू शरण आलेल्या दिन आर्त जनांचा रक्षण करणारा ,त्यांना संकटातून सोडवणारा आहेस 


अन्तर्यामि सतचितसुख

बहार सद्गुरु द्विभुज सुमुख् ||4|| 

सर्व देहा मध्ये वास करणारे सत-चित-आनंदरूपी आत्मतत्व तू आहेस .आणि बाहेर मात्र दोन भुजा असलेला सद्गुरू म्हणून समोर उभा आहेस 

झोळी अन्नपुर्णा करमाह्य

शान्ति कमन्डल कर सोहाय ||5|| 

तुझ्या हातातील झोळी खरे तर स्वत:च अन्नपूर्णा आहे (तरीही तू जन कल्याणाच्या मिषे भिक्षा मागत आहेस )शांती ही तुझ्या हातातील कमंडलूच्या रूपाने सुभोभित झाली  आहे 

क्याय चतुर्भुज षडभुज सार

अनन्तबाहु तु निर्धार ||6|| 

तू कुठे चतुर्भुज रूप धारण करतोस तर कधी षड्भुज रूप धारण करतोस .पण खरे तर तू अनंत बाहू आहेस म्हणजेच तुझ्या रुपाला मर्यादा नाही .

आव्यो शरणे बाळ अजाण

उठ दिगंबर चाल्या प्राण ||7|| 

हे प्रभू ,हा अजाण बाळ तुला शरण आला आहे .हे दिगंबरा उठ त्याचा स्वीकार कर,तुझ्यावाचून त्याचा प्राण जावू पाहत आहे 

सुणी अर्जुण केरो साद   

रिझ्यो पुर्वे तु साक्शात ||8|| 

पूर्वी सहस्त्रार्जुनाने तुला भक्ती प्रेमाने साद घातली ती ऐकलीस आणि तू  त्याच्या समोर साक्षात प्रकट होवून  त्याचे मनोरथ पूर्ण केलेस 

दिधी रिद्धि सिद्धि अपार

अंते मुक्ति महापद सार ||9|| 
त्याला तू अपार रिद्धी सिद्धीचे दान दिलेस ,आणि अंती आपल्या पावन चरणावर मुक्ती प्रदान केलीस 

किधो आजे केम विलम्ब

तुजविन मुजने ना आलम्ब ||10|| 

तर मग हे देवा आज का हा उशीर करीत आहेस .तुझ्यावाचून मला दुसरे काही सुचत नाही 

विष्णुशर्म द्विज तार्यो एम

जम्यो श्राद्ध्मां देखि प्रेम ||11|| ॥  

तू विष्णू शर्मा या ब्राह्मणाचा तारणहार झालास ,भक्ताच्या प्रेमासाठी त्याच्या घरी जावून श्राद्धाचे जेवण जेवलास 

जम्भदैत्यथी त्रास्या देव

किधि म्हेर ते त्यां ततखेव ||12||  

जंभ दैत्याच्या त्रासाने देव शिणले होते परंतु त्याचा नाश करून देवांच्या चेहऱ्यावर पुन्हा हसू फुलवले .


विस्तारी माया दितिसुत     

इन्द्र करे हणाब्यो तुर्त ||13||  

दिती सुताने आपल्या मायेच्या प्रभावाने देवांना जेरीस आणले तेव्हा तू देवेंद्राला मदत केलेस अन त्याच्याकडून त्याचा संहार केलास .

एवी लीला कइ कइ सर्व   

किधी वर्णवे को ते शर्व ||14||  

अशी जी काही अपूर्व लीला तू केली आहेस तिचे वर्णन भगवान शंकराला वर्णन करता येत नाही 


दोड्यो आयु सुतने काम                                

किधो एने ते निष्काम ||15||    

राजा आयुच्या पुत्रासाठीराजा नहुषासाठी तू धाव घेतलीस आणि त्याला तू निष्काम केलेस    

बोध्या यदुने परशुराम

साध्यदेव प्रल्हाद अकाम ||16|| 

तू राजा यदु ,परशुराम ,सांध्यदेव आणि प्रल्हाद यांना बोध केलास (अन त्यांना अकाम केले अकर्म स्थितीला नेवून पोहचवले) 


एवी तारी कृपा अगाध

केम सुने ना मारो साद ||17|| 

अशी तुझी कृपा अगाध आहे ,तर मग तू माझी हाक का ऐकत नाहीस  ? 

दोड अंत ना देख अनंत

मा कर अधवच शिशुनो अंत ||18|| ॥ 

हे अनंता तू माझा अंत पाहू नकोस .या बाळाचा असा मध्येच शेवट करू नकोस त्याला तार .


जोइ द्विज स्त्री केरो स्नेह     ॥ 

थयो पुत्र तु निसन्देह ||19||   

द्विजस्त्रीचा स्नेह पाहुनि तू नि:संदेहपणे तिचा पुत्र झालास 


स्मर्तृगामि कलिकाळ कृपाळ

तार्यो धोबि छेक गमार ||20||  

तू स्मरण करताच भक्तासाठी धावतोस ,तू कलीचा नाश करणारा कृपाळू आहेस ,तू गावंढळ धोब्याचा उद्धार केलास .


पेट पिडथी तार्यो विप्र

ब्राम्हण शेठ उगार्यो क्षिप्र ||21|| 

पोट शूळाने त्रस्त झालेल्या ब्राह्मणाला वाचवलेस .ब्राम्हण श्रेष्ठीचा त्वरित उद्धार केलास 

करे केम ना मारो व्हार         

जो आणि गम एकज वार ||22||   

असा तू माझ्या मदतीला का येत नाहीस ,हे प्रभू ये आणि माझ्याकडे एकदाच पहा 

शुष्क काष्ठणे आंण्या पत्र

थयो केम उदासिन अत्र ||23|| 

तू सुकलेल्या काष्टाला पाने आणलीस ,मग मज बाबातुत का उदास झाला आहेस  


जर्जर वन्ध्या केरां स्वप्न     

कर्या सफळ ते सुतना कृत्स्ण ||24||  

तू म्हाताऱ्या वांज स्त्रीचे स्वप्न  पुरे केलेस तिला पुत्र रत्न प्रदान करून सफळ केलेस 

करि दुर ब्राम्हणनो कोढ

किधा पुरण एना कोड ||25|| 

तू ब्राह्मणाचे कुष्ट दूर केलस .तर मग माझा हट्ट का पुरा करीत नाहीस 

वन्ध्या भैंस दुझवी देव

हर्यु दारिद्र्य ते ततखेव ||26|| 

तू वांझ म्हशीला दुध आणलेस .त्यांचे दारिद्र क्षणात घालवलेस 

झालर खायि रिझयो एम  

दिधो सुवर्ण घट सप्रेम ||27|| 

भिक्षेतील घेवडा खावून प्रसन्न झालास अन त्या बदली त्यांना सुवर्ण भरलेला घडा दिलास 


ब्राम्हण स्त्रिणो मृत भरतार

किधो संजीवन ते निर्धार ||28|| 

तू ब्राम्हण स्त्रीचा मेलेला पती तिची भक्ती व निर्धार पाहून पुन्हा जिवंत केलास 

पिशाच पिडा किधी दूर

विप्रपुत्र उठाड्यो शुर ||29|| 

तू पिशाच बाधा नष्ट करून ब्राह्मणाचा पुत्र जिवंत केलास आ तू पराक्रमी आहेस 

हरि विप्र मज अंत्यज हाथ

रक्षो भक्ति त्रिविक्रम तात ||30|| 

तू गर्विष्ठ ब्राह्मणाचा गर्व अंतजाकडून उतरविला आणि आपला भक्त त्रिविक्रम याचे रक्षण केलेस 

निमेष मात्रे तंतुक एक

पहोच्याडो श्री शैल देख ||31|| 

एका क्षणार्धात विणकराला श्री शैल पर्वतावर पोहचवलेस 


एकि साथे आठ स्वरूप

धरि देव बहुरूप अरूप ||32|| 

एकाच वेळी आठ रूपे घेतलीस,देवा असा तू बहूरूप धरूनही पुन्हा अरूप आहेस 

संतोष्या निज भक्त सुजात

आपि परचाओ साक्षात ||33|| 

तू आपली भक्तांना संतोष देतोस त्यांना साक्षात प्रचिती देतोस 

यवनराजनि टाळी पीड            

जातपातनि तने न चीड ||34|| 

तू यवन राजाची पिडा जो कोड होता तो नष्ट केलास .तुला जातपातीशी काही देणे घेणे नसते 


रामकृष्णरुपे ते एम

किधि लिलाओ कई तेम ||35|| 

राम कृष्ण ही तुझीच रूपे आहेत .या रूपांनी तूच तूच सर्व लीला केली आहेस 

तार्या पत्थर गणिका व्याध

पशुपंखिपण तुजने साध ||36||  

तू दगड वेश्या पारधी यांचा उद्धार केलास ,पशु पक्षी सुद्धा तुला साद घालतात (अन तू त्यांना प्रतिसाद देतास)


अधम ओधारण तारु नाम

गात सरे न शा शा काम ||37||

तुझे नाम स्मरण केल्याने अधमांचा उद्धार होतो, ते म्हटल्याने कुठले काम होत नाही? 


आधि व्याधि उपाधि सर्व

टळे स्मरणमात्रथी शर्व ||38|| 

सर्व प्रकारची आधी व्याधी उपाधी तुझ्या स्मरण मात्रेची पूर्णत:नष्ट होतात 


मुठ चोट ना लागे जाण

पामे नर स्मरणे निर्वाण ||39|| 

तसेच कुणी केलेली मुठबाधा करणी लागत नाही तव स्मरणे नराला निर्वाण प्राप्त होते 


डाकण शाकण भेंसासुर

भुत पिशाचो जंद असुर ||40|| 

डाकीनी शाकीनी म्हसोबा भूत पिशाच्च जिंद असुर ..ही सर्व भूत सृष्टी 

नासे मुठी दईने तुर्त     

दत्त धुन सांभाळता मुर्त ||41||    

दत्त नामची धून पाहताच ऐकताच मुष्टी  आवळून पळत सुटतात 


करी धूप गाये जे एम  

दत्तबावनि आ सप्रेम ||42|| 

जो कूणी धुप करून  अत्यंत प्रेमाने ही दत्त बावनी गाईन 


सुधरे तेणा बन्ने लोक  

रहे न तेने क्यांये शोक ||43|| 

त्याचे इह परलोक मार्गी लागतील अन त्याला शोकास काही कारण उरणार नाही 


दासि सिद्धि तेनि थाय

दुःख दारिद्र्य तेना जाय ||44|| 

सर्व सिद्धी त्याच्या दासी होतील अन त्याचे दुख दारिद्र नष्ट होईल 


बावन गुरुवारे नित नेम

करे पाठ बावन सप्रेम ||45|| 

जो कुणी बावन गुरुवार नियमितपणे प्रेमाने हा पाठ करेल 

यथावकाशे नित्य नियम

तेणे कधि ना दंडे यम ||46|| 

शांत सावकाशपणे नित्य नियमाने केलेल्या पाठामुळे त्याला यमदंडाची भीती राहणार  नाही 

अनेक रुपे एज अभंग    

भजता नडे न माया रंग ||47||    

अनेक रुपात अनेक प्रकारे या अभंगाने प्रभूला जो भजतो त्याला माया कधीच त्रास देत नाही 

सहस्त्र नामे नामि एक     

दत्त दिगंबर असंग छेक ||48||    

त्याला सहस्त्र नावे असली तरी तो नामी एकच आहे. अन तो हा केवळ एकच असंग(नाम गोत्र विवर्जित) दत्त दिगंबर आहे  

वंदु तुजने वारंवार

वेद श्वास तारा निर्धार ||49|| 

हे प्रभू तुला मी वारंवार वंदन  करतो  वेद श्वास हे निश्चितपणे तुझा श्वास आहेत 

थाके वर्णवतां ज्यां शेष

कोण रांक हुं बहुकृत वेष ||50||   

ज्याचे वर्णन करतांना सहस्त्र मुखी शेष थकून जातो तर मी विविध रुपात नटूनही त्या पुढे केवढा बापुडा आहे 

अनुभव तृप्तिनो उद्गार

सुणि हंशे ते खाशे मार ||51||

हे माझे अनुभव तृप्त उद्गार आहेत जो कुणी याची टवाळी करत हसेल त्याला जरूर मार पडेल शिक्षा मिळेल  

तपसि तत्वमसि ए देव

बोलो जय जय श्री गुरुदेव ||52|| 

तपस्येने प्राप्त होणारा हा देव असून तत्वमसी हेच त्याचे खरे स्वरूप आहे म्हणून सारेजण त्याचा जयजयकार करुयात, म्हणा जय जय श्री गुरुदेव .


|| अवधुत चिंतन श्री गुरुदेव दत्त ||


स्वैर अनुवादक

 डॉ.विक्रांत प्रभाकर तिकोणे 

http://namsmarandhyan.blogspot.in/

माझे स्वामी




 माझे स्वामी
**************

प्रिय माझे स्वामी
यावे माझे मनी
जन्म उजळूनी
जावे फक्त

पाहील्या वाचून
सजवले मनी
प्रीतीच्या फुलांनी
रात्रंदिन

कुणी संतजन
गेली ती सांगून
कवण्या रीतीन
भेटे प्रिय

असे काय खोटं
धाचे ते बोट
चवीविना ओठ
गोडावली

तुम्हासाठी केली
किती धडपड
लागुनिया वेड
नादावलो

विक्रांत न व्हावा
आयुष्याचा वेच
मागणे ते हेच
तुझ दत्ता
© डॉ..विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
http://kavitesathikavita.blogspot.in



शनिवार, ६ एप्रिल, २०१९

दिगंबरी मन





दिगंबरी मन
***********
दिगंबरी मन
ठेविले वाढून 
मी पण काढून 
बाईयांनो ॥
घडले भजन 
नाही वा कीर्तन 
दिला पेटवून 
प्राण फक्त॥
जप तप नच
घडले यजन
व्याकूळ होवून 
शब्द दिले ॥
जरी जगतोय 
संसारी वाहून 
अंतरी स्मरून 
सदा तया ॥
काळवेळ काही 
ठाव मला नाही 
येता याद देई
गळा मिठी ॥
सखा गिरणारी 
भरला अंतरी 
जगणे उधारी 
आता मला ॥
॥ गुरुदेव दत्त ॥
© डॉ..विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
http://kavitesathikavita.blogspot.in

गुढी पाडवा

शुक्रवार, ५ एप्रिल, २०१९

दत्ता मेकॅनिक








दत्ता मेकॅनिक
**************

दत्ता माझी गाडी
चालव चालव
चाके ही हाल
पंक्चरली ॥


दत्ता मेकॅनिक
होई बा तू माझा
घेई इंजिनचा
ताबा आता ॥

मन कार्बोरेटर
विषयी दाटला
तया बुचकळा
विरक्तीचं ॥

चित्ताचे फिल्टर
गेलेय मळून
साफ त्या करून
पुन्हा ठेवा ॥

प्रेमाच्या इंधनी
टाका हो भरून
ऑइल नवीन
ज्ञान ते द्या   

बॅटरी विवेक
नावेक पाहून
गिअर टाकून
स्टार्ट करा  

साधने धुवून
आणा मार्गाव
श्वासा हा ओंकार
हॉर्न करा

मग हा धावेन
विक्रांत सुखानी
दत्ताची गाणी 
वाजवित ॥

***
 श्री गुरुदेव दत्त 


© डॉ..विक्रांत प्रभाकर तिकोणे
http://kavitesathikavita.blogspot.in

झाड

झाड **** या किनाऱ्याला  मी चालत आहे  मी माझ्यातच रुजत आहे  मी झाड होत आहे  इथले पाणी खोलवर  माझ्या आत झिरपत आहे  तोच मी जरी  काह...